Αθλητικές κακώσεις: σωστή διάγνωση και ασφαλής επιστροφή στο άθλημα

Τι είναι οι αθλητικές κακώσεις

Αθλητική κάκωση είναι κάθε τραυματισμός μυός, τένοντα, συνδέσμου, χόνδρου ή οστού που συμβαίνει στην άσκηση. Αφορά τον επαγγελματία αθλητή, αλλά πολύ συχνότερα τον άνθρωπο που τρέχει το πρωί, παίζει ποδόσφαιρο μετά τη δουλειά ή πηγαίνει γυμναστήριο.

Χωρίζονται σε δύο ομάδες. Οι οξείες κακώσεις γίνονται σε μια στιγμή, με μια πτώση ή μια απότομη στροφή. Οι κακώσεις υπέρχρησης χτίζονται σιγά σιγά, όταν το φορτίο της προπόνησης ξεπερνά αυτό που αντέχει ο ιστός.

Οι συχνότερες κακώσεις

• Διάστρεμμα ποδοκνημικής. Ο πιο συχνός αθλητικός τραυματισμός.
• Μυϊκές θλάσεις. Κυρίως στους οπίσθιους μηριαίους, στη γάμπα και στους προσαγωγούς.
• Ρήξη μηνίσκου. Στροφή του γόνατου με το πόδι στο έδαφος. Δείτε την αρθροσκόπηση και τον μηνίσκο.
• Ρήξη πρόσθιου χιαστού. Απότομη αλλαγή κατεύθυνσης ή κακή προσγείωση. Δείτε τη ρήξη χιαστού.
• Βλάβες χόνδρου. Συχνά μαζί με συνδεσμικές κακώσεις. Δείτε τις βλάβες αρθρικού χόνδρου.
• Τενοντοπάθειες. Επιγονατιδικός, αχίλλειος, αγκώνας του τενίστα.
• Εξάρθρημα ώμου και κακώσεις της ακρωμιοκλειδικής.
• Κατάγματα κόπωσης σε δρομείς, στην κνήμη και στα μετατάρσια.

Οι πρώτες 48 ώρες

Η σωστή αντιμετώπιση στην αρχή μειώνει το πρήξιμο και κερδίζει ημέρες στην αποκατάσταση.

• Σταματήστε τη δραστηριότητα. Το «παίζω και περνάει» κάνει μια μικρή ζημιά μεγαλύτερη.
• Πάγος για 15 με 20 λεπτά, αρκετές φορές την ημέρα.
• Ελαστικός επίδεσμος και το μέλος ψηλά.
• Ήπια κίνηση όσο επιτρέπει ο πόνος. Η πλήρης ακινησία καθυστερεί την επούλωση.

Πότε χρειάζεται ορθοπαιδικός

• Όταν ακούσατε ή νιώσατε «κρακ» τη στιγμή του τραυματισμού.
• Όταν η άρθρωση πρήστηκε μέσα σε λίγες ώρες.
• Όταν δεν μπορείτε να πατήσετε το πόδι ή να σηκώσετε το χέρι.
• Όταν η άρθρωση «φεύγει» ή κλειδώνει.
• Όταν υπάρχει παραμόρφωση ή μούδιασμα.
• Όταν ο πόνος δεν βελτιώνεται μέσα σε μία εβδομάδα.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Το πιο σημαντικό εργαλείο είναι το ιστορικό και η κλινική εξέταση: πώς έγινε ο τραυματισμός, πού ακριβώς πονά, τι κινήσεις τον αναπαράγουν. Η ακτινογραφία αποκλείει το κάταγμα. Το υπερηχογράφημα δείχνει μύες και τένοντες. Η μαγνητική τομογραφία ζητείται όταν υπάρχει υποψία βλάβης σε μηνίσκο, σύνδεσμο ή χόνδρο.

Μια μαγνητική χωρίς κλινική εξέταση μπορεί να παραπλανήσει. Το εύρημα έχει αξία μόνο όταν ταιριάζει με αυτό που νιώθετε.

Η θεραπεία

Οι περισσότερες αθλητικές κακώσεις θεραπεύονται χωρίς χειρουργείο, με σωστή φόρτιση και φυσικοθεραπεία.

• Προστασία και σταδιακή φόρτιση, αντί για παρατεταμένη ακινησία.
• Φυσικοθεραπεία για κίνηση, δύναμη και ισορροπία.
• Βιολογικές θεραπείες, όπως το PRP, σε επίμονες τενοντοπάθειες και επιλεγμένες μυϊκές κακώσεις.
• Χειρουργείο, όταν υπάρχει μηχανικό πρόβλημα ή αστάθεια: συρραφή μηνίσκου, συνδεσμοπλαστική χιαστού, αποκατάσταση χόνδρου. Οι περισσότερες επεμβάσεις γίνονται αρθροσκοπικά.

Η επιστροφή στο άθλημα

Η επιστροφή δεν ορίζεται από το ημερολόγιο. Ορίζεται από κριτήρια: πλήρης κίνηση χωρίς πρήξιμο, δύναμη κοντά στο υγιές μέλος, σωστή τεχνική στο τρέξιμο και στην προσγείωση, και εμπιστοσύνη στο μέλος που τραυματίστηκε.

Η πρόωρη επιστροφή είναι η συχνότερη αιτία επανατραυματισμού. Λίγες εβδομάδες παραπάνω συχνά γλιτώνουν μια ολόκληρη σεζόν.

Πρόληψη

• Ζέσταμα 10 λεπτών με δυναμικές ασκήσεις και ασκήσεις ισορροπίας.
• Σταδιακή αύξηση της προπόνησης, περίπου 10% την εβδομάδα.
• Ενδυνάμωση δύο φορές την εβδομάδα, ακόμη και για όσους μόνο τρέχουν.
• Ύπνος και ημέρες ξεκούρασης. Ο ιστός δυναμώνει όταν ξεκουράζεται.
• Κατάλληλα παπούτσια για την επιφάνεια και το άθλημα.

Εμπειρία από τον αθλητισμό υψηλού επιπέδου

Ο κ. Σκοτίδης υπήρξε μέλος της ιατρικής ομάδας της ΠΑΕ Πανιώνιος και εργάστηκε ως ιατρός στο Adidas Runbase. Σπούδασε Φυσικοθεραπεία πριν από την Ιατρική, και αυτό καθορίζει τον τρόπο που βλέπει την αποκατάσταση: ως μέρος της θεραπείας και όχι ως κάτι που ακολουθεί.

Συχνές ερωτήσεις