Οστεοαρθρίτιδα Γόνατος: Συμπτώματα, Θεραπεία και Πότε Χρειάζεται Χειρουργείο

Τι Είναι η Οστεοαρθρίτιδα Γόνατος;

Η οστεοαρθρίτιδα γόνατος είναι μία από τις συχνότερες παθήσεις της άρθρωσης του γόνατος και αποτελεί σημαντική αιτία πόνου, δυσκαμψίας και περιορισμού της κινητικότητας.

Πρόκειται για μία χρόνια πάθηση της άρθρωσης κατά την οποία εμφανίζονται προοδευτικές μεταβολές στον αρθρικό χόνδρο, στο υποχόνδριο οστό και στις υπόλοιπες δομές του γόνατος.

Καθώς η πάθηση εξελίσσεται, καθημερινές δραστηριότητες όπως το περπάτημα, οι σκάλες, η έγερση από μία καρέκλα ή ακόμη και ο ύπνος μπορεί να γίνουν επώδυνες.

Η οστεοαρθρίτιδα δεν εξελίσσεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ανθρώπους. Για τον λόγο αυτό, η θεραπεία πρέπει να εξατομικεύεται ανάλογα με τα συμπτώματα, την κλινική εικόνα, τον βαθμό της αρθρίτιδας και τις ανάγκες κάθε ασθενούς.

Ποια Είναι τα Συμπτώματα της Οστεοαρθρίτιδας Γόνατος;

Τα συμπτώματα μπορεί αρχικά να είναι ήπια και να εμφανίζονται μόνο μετά από έντονη δραστηριότητα.

Με την πάροδο του χρόνου μπορεί να εμφανιστούν:

• Πόνος στο γόνατο κατά το περπάτημα

• Πόνος όταν ανεβαίνετε ή κατεβαίνετε σκάλες

• Δυσκαμψία μετά από ακινησία

• Δυσκολία στην έγερση από καρέκλα

• Οίδημα του γόνατος

• Μείωση του εύρους κίνησης

• Κριγμός ή αίσθημα τριβής

• Δυσκολία σε μεγαλύτερες αποστάσεις

• Αίσθημα κόπωσης ή αδυναμίας του κάτω άκρου

• Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, πόνος ακόμη και σε ηρεμία ή τη νύχτα

Τα συμπτώματα δεν συμβαδίζουν πάντοτε απόλυτα με την εικόνα μιας ακτινογραφίας. Για τον λόγο αυτό η θεραπεία δεν αποφασίζεται μόνο από την ακτινολογική εικόνα.

Πού Μπορεί να Εμφανιστεί η Αρθρίτιδα στο Γόνατο;

Το γόνατο αποτελείται από διαφορετικά διαμερίσματα.

Η οστεοαρθρίτιδα μπορεί να αφορά:

Έσω Διαμέρισμα

Αποτελεί συχνή εντόπιση της οστεοαρθρίτιδας και μπορεί να συνδυάζεται με ραιβότητα του γόνατος.

Έξω Διαμέρισμα

Η φθορά εντοπίζεται κυρίως στην εξωτερική πλευρά της άρθρωσης.

Επιγονατιδομηριαία Άρθρωση

Η αρθρίτιδα εντοπίζεται μεταξύ της επιγονατίδας και του μηριαίου οστού και μπορεί να προκαλεί χαρακτηριστικά πόνο στις σκάλες, κατά την έγερση ή μετά από παρατεταμένο κάθισμα.

Πολυδιαμερισματική Οστεοαρθρίτιδα

Σε προχωρημένα στάδια μπορεί να έχουν επηρεαστεί περισσότερα από ένα διαμερίσματα του γόνατος.

Γιατί Εμφανίζεται Οστεοαρθρίτιδα στο Γόνατο;

Η πιθανότητα εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας αυξάνεται με την ηλικία, αλλά η ηλικία δεν αποτελεί τη μοναδική αιτία.

Παράγοντες που μπορεί να σχετίζονται με την εμφάνιση ή εξέλιξή της είναι:

• Ηλικία

• Αυξημένο σωματικό βάρος

• Προηγούμενος τραυματισμός του γόνατος

• Παλιό κάταγμα που αφορά την άρθρωση

• Προηγούμενη βλάβη ή αφαίρεση τμήματος μηνίσκου

• Συνδεσμικές κακώσεις

• Διαταραχή του μηχανικού άξονα του κάτω άκρου

• Επαναλαμβανόμενη σημαντική καταπόνηση

• Γενετικοί και βιολογικοί παράγοντες

Πώς Γίνεται η Διάγνωση;

Η διάγνωση βασίζεται στον συνδυασμό του ιστορικού, της κλινικής εξέτασης και, όταν χρειάζεται, του απεικονιστικού ελέγχου.

Κατά την εξέταση αξιολογούνται μεταξύ άλλων:

• Η εντόπιση του πόνου

• Το εύρος κίνησης

• Η παρουσία οιδήματος

• Η σταθερότητα του γόνατος

• Η μυϊκή δύναμη

• Ο άξονας του κάτω άκρου

• Ο τρόπος βάδισης

Ακτινογραφία Γόνατος

Οι ακτινογραφίες υπό φόρτιση αποτελούν ιδιαίτερα χρήσιμο μέρος της αξιολόγησης της οστεοαρθρίτιδας.

Μπορούν να αναδείξουν:

• Στένωση του μεσάρθριου διαστήματος

• Οστεόφυτα

• Υποχόνδρια σκλήρυνση

• Οστικές αλλοιώσεις

• Μεταβολές στον άξονα του γόνατος

Χρειάζεται Μαγνητική Τομογραφία;

Όχι σε κάθε ασθενή.

Όταν η κλινική εικόνα και οι κατάλληλες ακτινογραφίες είναι χαρακτηριστικές για οστεοαρθρίτιδα, η μαγνητική τομογραφία συχνά δεν είναι απαραίτητη για να τεθεί η διάγνωση.

MRI μπορεί να χρειαστεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις, όταν υπάρχει διαγνωστική αμφιβολία ή υποψία άλλης ενδαρθρικής παθολογίας.

Βαθμοί Οστεοαρθρίτιδας Γόνατος

Η ακτινολογική οστεοαρθρίτιδα μπορεί να ταξινομηθεί σε διαφορετικούς βαθμούς σοβαρότητας.

Σε αρχικά στάδια μπορεί να υπάρχουν σχετικά περιορισμένες αλλοιώσεις.

Σε πιο προχωρημένη νόσο εμφανίζονται μεγαλύτερη στένωση του μεσάρθριου διαστήματος, οστεόφυτα και άλλες οστικές μεταβολές.

Στην τελικού σταδίου οστεοαρθρίτιδα μπορεί να υπάρχει σημαντική απώλεια του αρθρικού διαστήματος και παραμόρφωση της άρθρωσης.

Η απόφαση για θεραπεία όμως δεν λαμβάνεται μόνο βάσει του “βαθμού” της ακτινογραφίας.

Πώς Αντιμετωπίζεται η Οστεοαρθρίτιδα Γόνατος;

Η θεραπεία γίνεται σταδιακά και εξατομικεύεται.

Στόχοι είναι:

• Η μείωση του πόνου

• Η διατήρηση της κινητικότητας

• Η βελτίωση της μυϊκής λειτουργίας

• Η διατήρηση της ανεξαρτησίας

• Η βελτίωση της ποιότητας ζωής

Άσκηση και Φυσικοθεραπεία

Η θεραπευτική άσκηση αποτελεί βασικό μέρος της αντιμετώπισης της οστεοαρθρίτιδας γόνατος.

Ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα μπορεί να περιλαμβάνει:

• Ενδυνάμωση τετρακεφάλου

• Ενδυνάμωση γλουτιαίων και μυών του κάτω άκρου

• Ασκήσεις κινητικότητας

• Αερόβια άσκηση χαμηλής επιβάρυνσης

• Ποδήλατο

• Υδροθεραπεία ή άσκηση στο νερό

• Ασκήσεις ισορροπίας

Στόχος δεν είναι η πλήρης αποφυγή της κίνησης αλλά η διατήρηση ασφαλούς και συστηματικής δραστηριότητας.

Σωματικό Βάρος και Οστεοαρθρίτιδα

Σε ασθενείς με αυξημένο σωματικό βάρος, η απώλεια βάρους μπορεί να μειώσει το μηχανικό φορτίο στο γόνατο και να συμβάλει στη βελτίωση του πόνου και της λειτουργικότητας.

Η αντιμετώπιση πρέπει να είναι ρεαλιστική και να συνδυάζεται με κατάλληλη φυσική δραστηριότητα.

Φαρμακευτική Αντιμετώπιση

Ανάλογα με τον ασθενή μπορούν να χρησιμοποιηθούν φαρμακευτικές επιλογές για τον έλεγχο του πόνου.

Η επιλογή πρέπει να λαμβάνει υπόψη:

• Ηλικία

• Νεφρική λειτουργία

• Καρδιαγγειακό ιστορικό

• Γαστρεντερικό ιστορικό

• Άλλα φάρμακα που λαμβάνει ο ασθενής

Η φαρμακευτική αγωγή πρέπει να αποτελεί μέρος ενός συνολικού θεραπευτικού πλάνου και όχι τη μοναδική αντιμετώπιση.

Ενέσεις στο Γόνατο

Ενδαρθρική Κορτιζόνη

Η ενδαρθρική έγχυση κορτικοστεροειδούς μπορεί να προσφέρει βραχυπρόθεσμη ανακούφιση σε επιλεγμένους ασθενείς.

Δεν αποτελεί όμως θεραπεία που αναστρέφει την οστεοαρθρίτιδα.

Υαλουρονικό Οξύ

Η χρήση υαλουρονικού οξέος πρέπει να αξιολογείται εξατομικευμένα. Δεν αποτελεί λύση που μπορεί να εγγυηθεί αναγέννηση του φθαρμένου χόνδρου.

PRP

Οι ενέσεις πλάσματος πλούσιου σε αιμοπετάλια (PRP) έχουν μελετηθεί ως θεραπευτική επιλογή για συμπτωματική οστεοαρθρίτιδα.

Η πιθανή αποτελεσματικότητα, οι ενδείξεις και οι περιορισμοί τους πρέπει να συζητούνται εξατομικευμένα με τον ασθενή.

Πότε Χρειάζεται Χειρουργείο;

Η ύπαρξη οστεοαρθρίτιδας στην ακτινογραφία δεν σημαίνει από μόνη της ότι χρειάζεται χειρουργείο.

Η χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται όταν ο πόνος και ο λειτουργικός περιορισμός έχουν γίνει σημαντικοί, επηρεάζεται ουσιαστικά η καθημερινότητα και οι κατάλληλες συντηρητικές θεραπείες δεν προσφέρουν πλέον ικανοποιητικό έλεγχο των συμπτωμάτων.

Ολική Αρθροπλαστική Γόνατος

Σε προχωρημένη συμπτωματική οστεοαρθρίτιδα μπορεί να ενδείκνυται ολική αρθροπλαστική γόνατος.

Κατά την επέμβαση αντικαθίστανται οι κατεστραμμένες αρθρικές επιφάνειες με ειδικά εμφυτεύματα.

Βασικός στόχος είναι:

• Η σημαντική μείωση του πόνου

• Η βελτίωση της λειτουργικότητας

• Η βελτίωση της βάδισης

• Η επιστροφή σε καθημερινές δραστηριότητες

• Η βελτίωση της ποιότητας ζωής

Ρομποτική Ολική Αρθροπλαστική Γόνατος

Στη σύγχρονη αρθροπλαστική μπορούν να χρησιμοποιηθούν συστήματα ρομποτικής υποβοήθησης για τον προεγχειρητικό και διεγχειρητικό σχεδιασμό της επέμβασης.

Η τεχνολογία βοηθά τον χειρουργό στον εξατομικευμένο σχεδιασμό και στην ακριβή εκτέλεση συγκεκριμένων βημάτων της επέμβασης.

Η ρομποτική τεχνολογία αποτελεί εργαλείο στα χέρια του χειρουργού και δεν αντικαθιστά την εμπειρία, την κλινική κρίση ή τη σωστή επιλογή ασθενούς.

[ Μάθετε περισσότερα για τη Ρομποτική Αρθροπλαστική Γόνατος CORI® ]

Μερική ή Ολική Αρθροπλαστική;

Σε επιλεγμένους ασθενείς στους οποίους η οστεοαρθρίτιδα περιορίζεται σε συγκεκριμένο διαμέρισμα του γόνατος μπορεί να εξεταστεί η μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική.

Όταν η νόσος είναι περισσότερο εκτεταμένη, μπορεί να είναι καταλληλότερη η ολική αρθροπλαστική.

Η επιλογή γίνεται μετά από κλινική και ακτινολογική αξιολόγηση.

Πότε Είναι η Κατάλληλη Στιγμή για Αρθροπλαστική;

Δεν υπάρχει συγκεκριμένη ηλικία ή συγκεκριμένος ακτινολογικός βαθμός που να καθορίζει από μόνος του πότε πρέπει να γίνει η επέμβαση.

Σημαντικότερη είναι η συνολική εικόνα:

• Πόσο έντονος είναι ο πόνος;

• Πόσο έχει περιοριστεί το περπάτημα;

• Υπάρχει νυχτερινός πόνος;

• Υπάρχει δυσκολία στις σκάλες;

• Επηρεάζονται οι καθημερινές δραστηριότητες;

• Έχουν δοκιμαστεί κατάλληλες συντηρητικές θεραπείες;

• Πόσο έχει επηρεαστεί η ποιότητα ζωής;

Η απόφαση λαμβάνεται από κοινού από τον ασθενή και τον ορθοπαιδικό μετά από εξατομικευμένη αξιολόγηση.

Συχνές Ερωτήσεις

Η οστεοαρθρίτιδα γόνατος θεραπεύεται χωρίς χειρουργείο;

Τα συμπτώματα πολλών ασθενών μπορούν να αντιμετωπιστούν για μεγάλο χρονικό διάστημα με συντηρητικά μέτρα. Η ανάγκη για χειρουργείο εξαρτάται από τη βαρύτητα των συμπτωμάτων και τον λειτουργικό περιορισμό.

Το περπάτημα κάνει κακό στην αρθρίτιδα;

Η πλήρης αποφυγή της δραστηριότητας συνήθως δεν αποτελεί τον στόχο. Η κατάλληλη άσκηση και η διατήρηση της φυσικής δραστηριότητας αποτελούν σημαντικό μέρος της αντιμετώπισης.

Πότε η αρθρίτιδα θεωρείται προχωρημένη;

Η εκτίμηση βασίζεται τόσο στις ακτινολογικές αλλοιώσεις όσο και στα συμπτώματα και στη λειτουργικότητα του ασθενούς.

Χρειάζομαι μαγνητική πριν από αρθροπλαστική γόνατος;

Στις περισσότερες τυπικές περιπτώσεις προχωρημένης οστεοαρθρίτιδας οι κατάλληλες ακτινογραφίες παρέχουν τις βασικές πληροφορίες και MRI δεν απαιτείται συνήθως για τη διάγνωση.

Ποια είναι η καλύτερη ηλικία για ολική αρθροπλαστική;

Δεν υπάρχει μία «ιδανική ηλικία». Η απόφαση εξαρτάται από τη βαρύτητα των συμπτωμάτων, την ποιότητα ζωής, τη γενική κατάσταση και τις ανάγκες του συγκεκριμένου ασθενούς.

Σχετικά Άρθρα

→ Πότε Είναι η Κατάλληλη Στιγμή για Ολική Αρθροπλαστική Γόνατος;

→ Πόνος στο Γόνατο μετά τα 60: Πότε Μπορεί να Είναι Οστεοαρθρίτιδα;

→ Ολική Αρθροπλαστική Γόνατος: Όλα Όσα Πρέπει να Γνωρίζετε

→ Ρομποτική Αρθροπλαστική Γόνατος CORI®: Πώς Λειτουργεί;

→ Αποκατάσταση Μετά από Ολική Αρθροπλαστική Γόνατος

→ Ενέσεις για Οστεοαρθρίτιδα Γόνατος: Κορτιζόνη, Υαλουρονικό ή PRP;

→ Μερική ή Ολική Αρθροπλαστική Γόνατος: Ποια Είναι η Διαφορά;

Εξατομικευμένη Αντιμετώπιση της Οστεοαρθρίτιδας Γόνατος

Ο πόνος στο γόνατο δεν πρέπει να αποτελεί αναπόφευκτο μέρος της ηλικίας.

Η κατάλληλη θεραπεία εξαρτάται από το στάδιο της οστεοαρθρίτιδας, την ένταση των συμπτωμάτων, τη λειτουργικότητα και τις ανάγκες κάθε ασθενούς.

Η εξειδικευμένη ορθοπαιδική αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει να καθοριστεί εάν είναι καταλληλότερη η συντηρητική θεραπεία ή εάν έχει έρθει η στιγμή να συζητηθεί η χειρουργική αντιμετώπιση.