Ολική Αρθροπλαστική Γόνατος

Η ολική αρθροπλαστική γόνατος είναι μία χειρουργική επέμβαση που εφαρμόζεται όταν η άρθρωση έχει υποστεί σημαντική φθορά και ο πόνος, η δυσκαμψία ή ο περιορισμός της κίνησης επηρεάζουν ουσιαστικά την καθημερινότητα.

Κατά την επέμβαση οι κατεστραμμένες αρθρικές επιφάνειες του μηριαίου και της κνήμης διαμορφώνονται κατάλληλα και καλύπτονται με ειδικά εμφυτεύματα, ώστε να δημιουργηθεί μία νέα ομαλή επιφάνεια κίνησης.

Στόχος είναι η μείωση του πόνου, η βελτίωση της λειτουργικότητας και η ασφαλέστερη επιστροφή του ασθενούς στις καθημερινές δραστηριότητες.

Πότε χρειάζεται Ολική Αρθροπλαστική Γόνατος;

Η απόφαση για χειρουργείο δεν βασίζεται μόνο στην ακτινογραφία ή στην ηλικία.

Η ολική αρθροπλαστική μπορεί να εξεταστεί όταν υπάρχει προχωρημένη βλάβη της άρθρωσης και τα συμπτώματα παραμένουν σημαντικά παρά την κατάλληλη συντηρητική θεραπεία.

Συχνές ενδείξεις περιλαμβάνουν:

• προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα γόνατος

• σοβαρό και επίμονο πόνο

• δυσκαμψία και σημαντικό περιορισμό της κίνησης

• δυσκολία στη βάδιση ή στις σκάλες

• πόνο κατά την έγερση από καθιστή θέση

• νυχτερινό πόνο

• παραμόρφωση του γόνατος

• σημαντικό περιορισμό των καθημερινών δραστηριοτήτων

Συνήθως προηγούνται συντηρητικές επιλογές όπως τροποποίηση δραστηριοτήτων, άσκηση και φυσικοθεραπεία, αναλγητική ή αντιφλεγμονώδης αγωγή όπου ενδείκνυται και, σε επιλεγμένους ασθενείς, ενδαρθρικές θεραπείες.

Όταν αυτές δεν προσφέρουν πλέον ικανοποιητικό έλεγχο των συμπτωμάτων, μπορεί να συζητηθεί η χειρουργική αντιμετώπιση.

Ποια συμπτώματα δείχνουν προχωρημένη φθορά του γόνατος;

Η προχωρημένη αρθρίτιδα δεν εκδηλώνεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ασθενείς.

Συχνά συμπτώματα είναι:

• όνος κατά τη βάδιση

• δυσκολία στην άνοδο ή κάθοδο σκάλας

• πόνος όταν ο ασθενής σηκώνεται από καρέκλα

• δυσκαμψία μετά από ακινησία

• πρήξιμο του γόνατος

• μείωση της κάμψης ή της έκτασης

• αίσθημα αστάθειας

• παραμόρφωση σε ραιβότητα ή βλαισότητα

• περιορισμός της απόστασης που μπορεί να περπατήσει ο ασθενής

• πόνος που επηρεάζει τον ύπνο ή την ποιότητα ζωής

Η ένταση του πόνου και ο λειτουργικός περιορισμός έχουν ιδιαίτερη σημασία στην απόφαση για θεραπεία.

Είναι όλοι οι ασθενείς κατάλληλοι για Αρθροπλαστική Γόνατος;

Όχι. Η απόφαση εξατομικεύεται.

Πριν από το χειρουργείο αξιολογούνται:

• η γενική κατάσταση υγείας

• η καρδιαγγειακή κατάσταση

• ο σακχαρώδης διαβήτης

• η νεφρική και αναπνευστική λειτουργία όπου υπάρχει σχετικό ιστορικό

• το σωματικό βάρος

• το κάπνισμα

• τυχόν ενεργές λοιμώξεις

• η υπάρχουσα φαρμακευτική αγωγή

• η κινητικότητα και η μυϊκή κατάσταση

• οι ανάγκες και οι προσδοκίες του ασθενούς

Ο στόχος του προεγχειρητικού ελέγχου είναι να εντοπιστούν και, όπου είναι δυνατόν, να βελτιστοποιηθούν παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την ασφάλεια της επέμβασης και την αποκατάσταση.

Πώς γίνεται η Ολική Αρθροπλαστική Γόνατος;

Η ολική αρθροπλαστική γόνατος δεν σημαίνει ότι «αφαιρείται ολόκληρο το γόνατο».

Κατά την επέμβαση αφαιρείται ένα λεπτό τμήμα από τις φθαρμένες αρθρικές επιφάνειες του μηριαίου και της κνήμης και οι επιφάνειες προετοιμάζονται ώστε να δεχθούν τα κατάλληλα εμφυτεύματα.

Η νέα άρθρωση αποτελείται συνήθως από:

• μεταλλικό μηριαίο εμφύτευμα

• κνημιαίο εμφύτευμα

• ειδικό ένθετο πολυαιθυλενίου μεταξύ των δύο επιφανειών

• σε επιλεγμένες περιπτώσεις, εμφύτευμα στην επιφάνεια της επιγονατίδας

Κατά τον σχεδιασμό της επέμβασης αξιολογούνται η ευθυγράμμιση του κάτω άκρου, η σταθερότητα των συνδέσμων, το εύρος κίνησης και η ανατομία του γόνατος.

Συμβατική ή Ρομποτικά Υποβοηθούμενη Αρθροπλαστική Γόνατος;

Η ολική αρθροπλαστική μπορεί να πραγματοποιηθεί με συμβατικά χειρουργικά εργαλεία ή με τη βοήθεια συστημάτων πλοήγησης και ρομποτικής υποβοήθησης.

Τα σύγχρονα ρομποτικά συστήματα μπορούν να βοηθήσουν τον χειρουργό στον προεγχειρητικό ή διεγχειρητικό σχεδιασμό και στην ακριβή εκτέλεση συγκεκριμένων οστικών τομών.

Η ρομποτική υποβοήθηση δεν αντικαθιστά τον χειρουργό. Ο σχεδιασμός, οι αποφάσεις κατά τη διάρκεια της επέμβασης και η τελική τοποθέτηση των εμφυτευμάτων παραμένουν υπό τον έλεγχο του ορθοπαιδικού χειρουργού.

Ρομποτική Υποβοήθηση CORI®

Το CORI® είναι ένα σύστημα ρομποτικής υποβοήθησης που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένες επεμβάσεις αρθροπλαστικής γόνατος.

Στόχος είναι η εξατομίκευση του χειρουργικού σχεδιασμού με βάση την ανατομία και τη λειτουργική συμπεριφορά του συγκεκριμένου γόνατος.

INTERNAL LINK:
Μάθετε περισσότερα για τη Ρομποτική Αρθροπλαστική Γόνατος με CORI® →

Προετοιμασία πριν από το Χειρουργείο

Η σωστή προετοιμασία αποτελεί σημαντικό μέρος της αρθροπλαστικής.

Ο προεγχειρητικός έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει:

• κλινική εξέταση

• ακτινογραφικό έλεγχο

• εργαστηριακές εξετάσεις

• καρδιολογική αξιολόγηση όπου απαιτείται

• αναισθησιολογική εκτίμηση

• έλεγχο της φαρμακευτικής αγωγής

• αξιολόγηση του σακχαρώδους διαβήτη όπου υπάρχει

• διερεύνηση πιθανών λοιμώξεων

• σχεδιασμό της μετεγχειρητικής αποκατάστασης

Μπορεί επίσης να συστηθεί προεγχειρητική ενδυνάμωση, διακοπή του καπνίσματος ή βελτίωση άλλων τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου.

Τι συμβαίνει αμέσως μετά την επέμβαση;

Η αντιμετώπιση του πόνου γίνεται με συνδυασμό τεχνικών και φαρμάκων, σύμφωνα με το εξατομικευμένο πρωτόκολλο του ασθενούς.

Η κινητοποίηση συνήθως ξεκινά νωρίς μετά την επέμβαση, όταν το επιτρέπουν η γενική κατάσταση και η ασφάλεια του ασθενούς.

Στόχοι των πρώτων ημερών είναι:

• ασφαλής έγερση από το κρεβάτι

• βάδιση με το κατάλληλο βοήθημα

• σταδιακή βελτίωση της κάμψης και της έκτασης

• ενεργοποίηση του τετρακεφάλου

• πρόληψη θρομβοεμβολικών επιπλοκών

• σωστή αντιμετώπιση του πόνου και του οιδήματος

Πόσο παραμένει ο ασθενής στο νοσοκομείο;

Η διάρκεια νοσηλείας εξαρτάται από την ηλικία, τη γενική κατάσταση υγείας, την κινητοποίηση και το πρωτόκολλο της θεραπευτικής ομάδας.

Σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς μπορεί να εφαρμοστεί ακόμη και χειρουργείο ημέρας ή έξοδος την ίδια ημέρα, ενώ άλλοι ασθενείς μπορεί να χρειαστούν νοσηλεία μία ή περισσότερες ημέρες.

Η έξοδος δεν καθορίζεται μόνο από τον αριθμό των ημερών αλλά κυρίως από το κατά πόσο ο ασθενής:

• κινητοποιείται με ασφάλεια

• μπορεί να χρησιμοποιήσει το απαραίτητο βοήθημα

• έχει επαρκώς ελεγχόμενο πόνο

• είναι αιμοδυναμικά σταθερός

• μπορεί να συνεχίσει με ασφάλεια την αποκατάσταση στο σπίτι

Αποκατάσταση μετά την Ολική Αρθροπλαστική Γόνατος

Η αποκατάσταση αποτελεί σημαντικό μέρος της επιτυχίας της επέμβασης.

Το πρόγραμμα συνήθως περιλαμβάνει:

• σταδιακή βάδιση

• ασκήσεις για την κάμψη και την έκταση του γόνατος

• ενεργοποίηση και ενδυνάμωση του τετρακεφάλου

• βελτίωση ισορροπίας και βάδισης

• σταδιακή επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες

Η πορεία δεν είναι ίδια για όλους. Επηρεάζεται από τη φυσική κατάσταση πριν από το χειρουργείο, την ηλικία, το εύρος κίνησης, την παρουσία άλλων παθήσεων και τη συνέπεια στο πρόγραμμα αποκατάστασης.

Πόσο διαρκεί η ανάρρωση;

Η αποκατάσταση μετά την αρθροπλαστική είναι σταδιακή διαδικασία και όχι ένα συγκεκριμένο χρονικό σημείο.

Πολλοί ασθενείς παρουσιάζουν σημαντική λειτουργική βελτίωση μέσα στις πρώτες εβδομάδες και τους πρώτους μήνες.

Η δύναμη, η αντοχή, το εύρος κίνησης και η αίσθηση του γόνατος μπορεί να συνεχίσουν να βελτιώνονται για 6 έως 12 μήνες μετά την επέμβαση.

Δεν είναι επομένως σωστό να θεωρείται ότι όλοι οι ασθενείς έχουν «πλήρη αποκατάσταση» ακριβώς στις 6 εβδομάδες ή στους 3 μήνες.

Πότε μπορώ να επιστρέψω στην εργασία;

Η επιστροφή στην εργασία εξαρτάται κυρίως από το είδος της εργασίας και την πορεία της αποκατάστασης.

Σε καθιστική εργασία η επιστροφή μπορεί συχνά να γίνει μέσα στις πρώτες εβδομάδες, εφόσον ο ασθενής μπορεί να μετακινηθεί με ασφάλεια και να παραμένει άνετα καθιστός.

Εργασίες που απαιτούν:

• παρατεταμένη ορθοστασία

• συχνό περπάτημα

• σκάλες

• άρση βάρους

• χειρωνακτική εργασία

μπορεί να απαιτούν μεγαλύτερο διάστημα αποκατάστασης.

Πότε μπορώ να οδηγήσω;

Η επιστροφή στην οδήγηση δεν πρέπει να καθορίζεται αποκλειστικά από έναν συγκεκριμένο αριθμό εβδομάδων.

Ο ασθενής πρέπει:

• να έχει επαρκή έλεγχο του κάτω άκρου

• να μπορεί να αντιδρά γρήγορα και με ασφάλεια

• να μπορεί να εισέρχεται και να εξέρχεται από το αυτοκίνητο

• να μην λαμβάνει φάρμακα που επηρεάζουν την ικανότητα οδήγησης

• να έχει λάβει την κατάλληλη μετεγχειρητική αξιολόγηση

Για πολλούς ασθενείς αυτό συμβαίνει περίπου 4–6 εβδομάδες μετά την επέμβαση, αλλά ο χρόνος εξατομικεύεται και μπορεί να διαφέρει ανάλογα και με το ποιο γόνατο έχει χειρουργηθεί.

Πότε μπορώ να κάνω ντους;

Η δυνατότητα για ντους εξαρτάται από τον τύπο της χειρουργικής επίδεσης και την κατάσταση του τραύματος.

Με ορισμένες αδιάβροχες επιδέσεις μπορεί να επιτραπεί ντους πολύ νωρίς μετά την επέμβαση.

Σε άλλες περιπτώσεις χρειάζεται να διατηρηθεί το τραύμα στεγνό για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Η τομή δεν πρέπει να βυθίζεται σε μπανιέρα, πισίνα ή θάλασσα μέχρι να έχει επουλωθεί επαρκώς και να έχει δοθεί σχετική οδηγία από τον χειρουργό.

Πώς πρέπει να κοιμάμαι μετά την Αρθροπλαστική;

Η θέση ύπνου καθορίζεται κυρίως από την άνεση του ασθενούς.

Συχνά είναι άνετη η ύπτια θέση, ενώ αρκετοί ασθενείς μπορούν σταδιακά να κοιμηθούν και στο πλάι όταν αυτό δεν προκαλεί πόνο.

Δεν χρειάζεται να εφαρμόζονται αυθαίρετοι περιορισμοί αν δεν υπάρχει συγκεκριμένη χειρουργική οδηγία.

Ποιες δραστηριότητες επιτρέπονται μετά την Αρθροπλαστική;

Μετά την ολοκλήρωση της αρχικής αποκατάστασης, οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να επιστρέψουν σε πολλές δραστηριότητες χαμηλής καταπόνησης.

Συχνές επιλογές είναι:

• περπάτημα

• ποδήλατο

• κολύμβηση

• ελεγχόμενη μυϊκή ενδυνάμωση

• ήπια πεζοπορία

• άλλες δραστηριότητες χαμηλής πρόσκρουσης

Δραστηριότητες υψηλής πρόσκρουσης, όπως επαναλαμβανόμενο τρέξιμο και άλματα, συνήθως δεν αποτελούν την πρώτη επιλογή μετά από ολική αρθροπλαστική και πρέπει να συζητούνται εξατομικευμένα.

Ποιοι είναι οι πιθανοί κίνδυνοι;

Η ολική αρθροπλαστική γόνατος είναι μία καθιερωμένη χειρουργική επέμβαση, αλλά όπως κάθε μεγάλη επέμβαση συνοδεύεται από πιθανούς κινδύνους και επιπλοκές.

Ενδεικτικά περιλαμβάνονται:

• λοίμωξη

• εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση

• πνευμονική εμβολή

• αιμορραγία

• δυσκαμψία

• επίμονος πόνος

• αστάθεια

• νευρική ή αγγειακή βλάβη

• περιπροθετικό κάταγμα

• φθορά ή χαλάρωση των εμφυτευμάτων

• ανάγκη μελλοντικής επανεπέμβασης

Η πιθανότητα κάθε επιπλοκής διαφέρει ανάλογα με την ηλικία, τα συνοδά νοσήματα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ασθενούς.

Συχνές Ερωτήσεις για την Ολική Αρθροπλαστική Γόνατος

Πότε πρέπει να εξετάσω την Ολική Αρθροπλαστική Γόνατος;

Όταν ο πόνος, η δυσκαμψία ή ο λειτουργικός περιορισμός επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα και η κατάλληλη συντηρητική θεραπεία δεν προσφέρει πλέον ικανοποιητική ανακούφιση.

Η ακτινογραφία είναι σημαντική, αλλά η απόφαση δεν βασίζεται αποκλειστικά στην απεικονιστική εικόνα.

Υπάρχει συγκεκριμένη ηλικία για την επέμβαση;

Όχι. Δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο ηλικιακό όριο που να καθορίζει από μόνο του αν ένας ασθενής πρέπει να χειρουργηθεί.

Λαμβάνονται υπόψη η σοβαρότητα των συμπτωμάτων, η γενική κατάσταση υγείας, η λειτουργικότητα, η ποιότητα του οστού και οι ανάγκες του κάθε ασθενούς.

Πότε θα περπατήσω μετά το χειρουργείο;

Η κινητοποίηση συνήθως ξεκινά νωρίς μετά την επέμβαση, συχνά την ίδια ημέρα ή την επόμενη, όταν η κατάσταση του ασθενούς το επιτρέπει.

Στην αρχή μπορεί να χρησιμοποιηθεί περιπατητήρας, πατερίτσες ή άλλο βοήθημα.

Θα χρειαστώ φυσικοθεραπεία;

Η αποκατάσταση είναι βασικό μέρος της θεραπείας.

Το ακριβές πρόγραμμα καθορίζεται εξατομικευμένα και μπορεί να περιλαμβάνει οργανωμένη φυσικοθεραπεία, πρόγραμμα ασκήσεων στο σπίτι ή συνδυασμό των δύο.

Πόσο διαρκεί ο πόνος μετά την επέμβαση;

Είναι φυσιολογικό να υπάρχει μετεγχειρητικός πόνος και οίδημα κατά την αρχική περίοδο.

Τα συμπτώματα συνήθως μειώνονται σταδιακά καθώς επουλώνονται οι ιστοί και βελτιώνεται η δύναμη και η κινητικότητα.

Ο ασυνήθιστα έντονος, αυξανόμενος ή ξαφνικός πόνος πρέπει να αξιολογείται.

Γιατί πρήζεται το γόνατο μετά την επέμβαση;

Το οίδημα αποτελεί συχνό μέρος της μετεγχειρητικής αποκατάστασης και μπορεί να επιμένει για αρκετό χρονικό διάστημα.

Η πορεία παρακολουθείται μαζί με την κατάσταση της χειρουργικής τομής, τον πόνο και τη λειτουργικότητα.

Χρειάζονται αντιβιοτικά πριν από οδοντιατρικές πράξεις;

Δεν συνιστάται αυτομάτως προληπτική αντιβίωση σε κάθε ασθενή με αρθροπλαστική πριν από κάθε οδοντιατρική πράξη.

Η ανάγκη αξιολογείται εξατομικευμένα ανάλογα με τον τύπο της οδοντιατρικής πράξης, τον χρόνο από την επέμβαση και τους ιδιαίτερους παράγοντες κινδύνου του ασθενούς.

Σε περίπτωση αμφιβολίας, η απόφαση λαμβάνεται σε συνεννόηση με τον ορθοπαιδικό και τον οδοντίατρο.

Πόσο διαρκεί μία Πρόθεση Γόνατος;

Οι σύγχρονες προθέσεις έχουν σχεδιαστεί για μακροχρόνια λειτουργία.

Η διάρκεια επηρεάζεται από παράγοντες όπως:

• ηλικία

• σωματικό βάρος

• επίπεδο δραστηριότητας

• ποιότητα των οστών

• θέση και σταθερότητα των εμφυτευμάτων

• πιθανές επιπλοκές

• συνολική χρήση της άρθρωσης

Η τακτική μετεγχειρητική παρακολούθηση βοηθά στον έλεγχο της κατάστασης της αρθροπλαστικής.

Είναι η Ρομποτική Αρθροπλαστική καλύτερη από τη συμβατική;

Η ρομποτική υποβοήθηση αποτελεί εργαλείο που μπορεί να βοηθήσει στον σχεδιασμό και στην εκτέλεση της επέμβασης με μεγαλύτερη ακρίβεια σε συγκεκριμένα τεχνικά στοιχεία.

Δεν αποτελεί όμως από μόνη της εγγύηση καλύτερου αποτελέσματος.

Η επιτυχία της αρθροπλαστικής εξαρτάται από τη σωστή ένδειξη, τον χειρουργικό σχεδιασμό, την τεχνική, την ποιότητα των εμφυτευμάτων και την αποκατάσταση.

Αξιολόγηση για Ολική Αρθροπλαστική Γόνατος

Εάν ο πόνος στο γόνατο δυσκολεύει το περπάτημα, τις σκάλες, τον ύπνο ή τις καθημερινές σας δραστηριότητες, μία ολοκληρωμένη ορθοπαιδική αξιολόγηση μπορεί να καθορίσει το στάδιο της πάθησης και τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές.

Η απόφαση για ολική αρθροπλαστική γόνατος λαμβάνεται εξατομικευμένα μετά από κλινική εξέταση, αξιολόγηση των ακτινογραφιών και συζήτηση των αναγκών και των προσδοκιών του ασθενούς.